ملاتونین هورمونی است که توسط غده پینه آل(اپی فیز) در مغز تولید می شود. ملاتونین در تنظیم ساعت بیولوژیک بدن، ترشحات غدد درون ریز و تنظیم الگوی خواب، نقش اساسی دارد. ساخت و آزاد شدن ملاتونین، با تاریکی هوا تحریک شده و با روشنایی متوقف می شود. به همین دلیل ملاتونین هورمون تاریکی نامیده می شود. میزان ترشح این هورمون در انسان با افزایش سن کاهش می یابد که می تواند یکی از علت های عمده بروز بی خوابی در سالمندان به شمار می رود. بروز تغییرات ناگهانی در ساعات خواب و بیداری، سبب اختلال در تولید ملاتونین در بدن می شود. اختلالات خواب در افرادیکه در شیفت های کاری شبانه فعالیت دارند یا با تغییر شیفت های کاری مواجه هستند به وفور دیده می شود. (مانند مسافران و کادر پرواز مسافرت های هوایی طدلانی (Jet lag)، رانندگان، پرستاران، نگهبانان و …)
مصرف مکمل های خوراکی ملاتونین می توانند به عنوان عامل اصلی خواب آور و تنظیم کننده طبیعی ساعت بیولوژیکی بدن، به تنظیم خواب کمک کند.
